21 Mayıs 2026 Perşembe

3. Y/Ilgın Ağacı

 Ölüm ve Şifa: 14-15. Yüzyıl Manzum Eserlerinde Ilgın Ağacı... : 


  • Sümerliler bu ağacı, arınma, koruma-sağaltma ayinlerinde, put yapımında kullanmışlardır. 
  • Hititler hastaları iyileştirmek için icra ettikleri ritüellerinde, yaptıkları ilaçlarda ve doğum ayinlerinde ılgından yararlanmışlardır. 
  • Mezopotamya’da kültsel amaçlı büyülerin yapılışında yer almıştır.   
  • Babillilerin Tammuz’a yaktıkları ağıtlarda adı geçen ağaç, 
  • Yeni Asur Dönemi’nde bir kötülüğü kovmak, uğursuzluğu defetmek amacıyla yapılan ayinlerde istifade edilendir.
  • Mezopotamya’da görülen düşlerde ölümü ifade ederken; tabutların, şabtîlerin, binaların yapımında yararlanıldığı, yakıt olarak kullanıldığı 
  • Mısır’da Osiris’le dolayısıyla ölümle ve yeniden dünyaya gelişle özdeşleşmiştir. 
  • Yunan mitolojisinde ise ölümden kaçışın ağacı olmuştur. 
  • Rüstem, vücudunu kılıç, balta kesmez, ok işlemez İsfendiyar'ı ılgın ağacından yaptığı ok ile öldürür.
  • Tevrat’ta İbrahim Peygamber’in elleriyle diktiği, Kral Saul’ün gölgesinde oturduğu, altına gömüldüğü ılgın, 
  • Kur’ân-ı Kerîm’de Sebe halkına gönderilen bir ceza sonrasında onların topraklarını bürüyendir. 
  • Kıssaya göre Habil’in kanının döküldüğü yerde bir lanet belirtisi olarak çıkandır. 
  • Bir başka kıssada ise asa olarak kullanıldığında yoksulluk getirendir. 

Bu biçimde dinî, söylencesel bazı anlamlar kazanıp görevler üstlenen ılgın ağacı, ayrıca bir savaş aleti olarak da kullanılmıştır. Sümerlilerden, Hitilerden nice sonraları da tıptaki yerini korumuştur. 

"Yılgun agacından ol bir oh düzer
Birgün ol nâ-geh anı pertâb ider"

(Yılgın ağacından öyle bir ah çıkarır ki,
Bir gün ansızın onu darmadağın eder)

Bu da benden çıkan:

Bir Y/Ilgın Ağacı'nın zikrine say Rabbim dualarımı
Mayıs geldi gidiyor, ben de çiçek açayım.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Meyva vermeyen bir ağaç kadar Faydasız olsun bu yazdıklarım. Dallarına meyvasına tamah edip Kimse taşa tutmasın. Bu yazdıklarım çok budaklı, çok bükümlü Bir ağaç kadar faydasız olsun. O zaman marangozlar Kesip biçmeye değer bulmazlar böyle bir ağacı. Dokusu gevşek, gözenekleri geniş, reçinesiz Bir ağaç kadar faydasız olsun bu yazdıklarım. Kökü toprakta, Başı gökyüzüne dönük. Belki kimse bahçesine dikmez, Şehrin bulvarlarına da sokmazlar onu. Ama Uzak, kıraç bir ıssızlıkta Bunalmış bir yolcu Dibinde oturacağı, Sırtını dayayacağı bir ağaç buldu diye Ferahlarsa Bu yeter... Chuang Tzu